Bağıl Değerlendirme Sistemi Nedir ? - Çan Eğrisi

Adından da anlaşılacağı gibi Bağıl Değerlendirme Sisteminde (BDS) bir öğrencinin 
başarısı, o öğrencinin içinde bulunduğu sınıfındaki diğer öğrencilerin başarı düzeyleri ile
bağlantılı bir şekilde değerlendirilmektedir. Sistemde bu işlem, özel bir istatistik yöntem 
kullanarak yapılmaktadır. Bu yöntemin kullanılmasındaki temel amaç, belirli bir dersi alan
öğrencileri 100 üzerinden aldıkları mutlak (ağırlıklı) notlara göre değil, o dersi alan grup 
içinde gösterdikleri performansa göre notlandırmaktır. Zira klasik sisteme alışık olanların 
genel kanılarının tersine ağırlıklı notlar, çoğu durumda öğrencilerin gerçek başarılarını
yansıtmazlar. 
Sisteme yabancı olanlar, başlangıçta öğrenci performansının belirlenmesi terimini 
yadırgayabilirler. Performansın anlamı, bir öğrencinin sınıf ortalamasına göre ne durumda
yani sınıfında hangi konumda olduğudur. Bir öğrencinin sınıftaki konumu ifade etmenin
en iyi yolu, o öğrencinin sınıf ortalamasının ne kadar altında veya üstünde kaldığını
belirlemektir. Ancak ölçülen tüm büyüklüklerde olduğu gibi bunu da bir ölçü birimi
(referans) ile tanımlamak gerekmektedir. Öğrencilerin ortalamaya göre konumlarını
saptamada ölçü birimi olarak sınıftaki notların standart sapması kullanılır. Burada standart 
sapmanın sadece sınıftaki notların dağılımını gösteren bir değer ve bir istatistik terimi
olduğunu belirtmekle yetineceğiz. Ayrıntılı tanımı ve matematiksel ifadesini ise Kılavuzun 
ikinci bölümünde bulacaksınız. 
Her öğrencinin ortalamadan ne kadar yukarıda veya aşağıda yer aldığı, standart 
sapma ölçeğine göre ifade edilir; örneğin “ortalamanın 2.7 standart sapma üzerinde veya
1.5 standart sapma altında” gibi. Elde edilen bu sayıya o öğrencinin standart skoru denir. 
Öğrencilere AA, BA, BB, ... gibi bağıl notlar, belirli kurallar dahilinde öğrencilerin 
standart skorları göz önüne alınarak verilir. Sistemde notların nasıl hesaplandığı ve
dağıtıldığı ikinci bölümde örneklerle ayrıntılı bir şekilde ele alınmaktadır. 
Bağıl değerlendirme bir başarı ölçme sistemi değil ölçme sonucunda elde edilen 
notları değerlendirme yöntemidir. Ölçme ise, öğrencilerin sınavlarda sorulan 
soruları hangi oranda doğru yanıtladıklarını (100 veya herhangi bir birim üzerinden) 
oransal olarak saptama ile ilgili işlemleri kapsar. Üniversitemizde öğrencilerin 
başarılarının ölçülmesinde yine, çeşitli sınav tipleri ve yüz üzerinden verilen 
notlar kullanılmaktadır. Ancak yüzdelik bu notlar, farklı (istatistiksel) bir bakış açısı
ile değerlendirildikten sonra bağıl notlara dönüştürülmektedir